شرایط کلی و زمان‌بندی واریز وجه در چهاردهمین فراخوان
بر اساس اطلاعیه‌های رسمی منتشر شده از سوی شرکت ایران‌خودرو، متقاضیان واجد شرایط در چهاردهمین دوره ثبت درخواست خرید خودرو که اولویت آن‌ها برای جایگزینی خودروهای فرسوده غیر تاکسی تایید شده است، اکنون وارد مرحله واریز وجه شده‌اند. این طرح که مربوط به ثبت‌نام‌های مرداد ماه ۱۴۰۵ در سامانه ikcosales.ir است، شامل دو روش فروش فوری با موعد تحویل ۳۰ روزه و فروش فوق‌العاده با موعد تحویل ۹۰ روزه می‌شود. متقاضیانی که پیامک فراخوان شرکت ایران‌خودرو را دریافت کرده‌اند، باید با مراجعه به سامانه فروش اینترنتی به نشانی esale.ikco.ir نسبت به انعقاد قرارداد و پرداخت بهای خودرو اقدام کنند.
از جنبه‌های کارآمد این بخشنامه برای مصرف‌کنندگان، قطعی بودن قیمت نهایی بر مبنای زمان واریز وجه است که خریدار را از تورم و افزایش قیمت‌های احتمالی کارخانه در ماه‌های آینده مصون می‌دارد. با این وجود، یکی از محدودیت‌های سخت‌گیرانه این طرح، مهلت بسیار کوتاه و غیرقابل تمدید برای پرداخت است؛ به طوری که متقاضیان تنها ۷ روز پس از دریافت پیامک فرصت دارند تا کل مبلغ را واریز کنند و عدم تکمیل وجه در این بازه، به صورت سیستمی به منزله انصراف قطعی تلقی شده و متقاضی از لیست انتظار حذف می‌شود.
جدول کامل خودروهای عرضه شده و قیمت‌گذاری مصوب
ایران‌خودرو در این مرحله سبد متنوعی از محصولات پرمتقاضی خود را در دو قالب زمانی ۳۰ و ۹۰ روزه عرضه کرده است. بر اساس بخشنامه‌های شماره ۵۰۳۸ و ۵۰۳۹، ارزش گواهی اسقاط خودروی فرسوده به صورت علی‌الحساب معادل ۱ میلیارد و ۲۵۰ میلیون ریال (۱۲۵ میلیون تومان) تعیین شده است که در زمان پرداخت، از مبالغ نهایی خودروهای انتخابی کسر می‌شود.
عرضه همزمان نسخه‌های مختلف پژو ۲۰۷، تارا و دنا پلاس با گیربکس‌های دستی و اتوماتیک، حق انتخاب مناسبی را برای خریداران فراهم کرده است. در مقابل، چالش محاسباتی این بخش به علی‌الحساب بودن ارزش گواهی اسقاط بازمی‌گردد؛ در صورتی که پس از تایید ستاد نوسازی، مغایرتی در ارزش ریالی گواهی انتقال داده شده با مبلغ کسر شده اولیه ایجاد شود، مشتری موظف به پرداخت مابه‌التفاوت خواهد بود که می‌تواند برنامه‌ریزی مالی خریدار را دچار اختلال کند.
| شرح خودرو | کد کلاس | مبلغ قابل پرداخت (ریال) | برنامه فروش | موعد تحویل |
|---|---|---|---|---|
| سورن پلاس EF7 دوگانه سوز | ۵۵۵۱۴ | ۱۸,۱۶۲,۳۱۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۰ / ۱۱۶۹۳۸ | ۳۰ و ۹۰ روزه |
| سورن پلاس با موتور XU7P | ۵۸۴۰۴ | ۱۵,۳۰۲,۳۱۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۱ / ۱۱۶۹۳۹ | ۳۰ و ۹۰ روزه |
| پژو ۲۰۷ دستی TU5P سقف فلزی | ۶۰۴۰۹ | ۱۷,۴۹۷,۵۶۶,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۲ / ۱۱۶۹۴۰ | ۳۰ و ۹۰ روزه |
| پژو ۲۰۷ دستی TU5P سقف شیشه‌ای (آلومینیومی) | ۶۰۴۱۰ | ۱۹,۲۳۷,۹۹۶,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۳ / ۱۱۶۹۴۱ | ۳۰ و ۹۰ روزه |
| رانا پلاس با موتور TU5P | ۶۱۷۰۲ | ۱۵,۸۰۲,۲۷۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۴ / ۱۱۶۹۴۵ | ۳۰ و ۹۰ روزه |
| دنا پلاس دستی EF7P (آلومینیومی) | ۷۰۹۰۷ | ۲۰,۴۰۲,۳۱۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۵ / ۱۱۶۹۴۷ | ۳۰ و ۹۰ روزه |
| پژو ۲۰۷ دستی موتور TU3 | ۲۶۹۰۵ | ۱۵,۰۲۲,۳۱۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۶ | ۹۰ روزه |
| تارا دستی V1P | ۳۲۲۱۵ | ۱۸,۸۸۲,۳۱۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۳۷ | ۹۰ روزه |
| پژو ۲۰۷ دستی TU5P سقف شیشه‌ای (فولادی) | ۶۰۴۱۱ | ۱۸,۷۸۹,۱۷۷,۰۰۰ | ۱۱۶۹۴۲ | ۹۰ روزه |
| پژو ۲۰۷ اتوماتیک TU5P سقف فلزی | ۶۰۶۱۹ | ۲۱,۳۴۴,۹۹۰,۰۰۰ | ۱۱۶۹۴۳ | ۹۰ روزه |
| پژو ۲۰۷ اتوماتیک TU5P سقف شیشه‌ای | ۶۰۶۲۰ | ۲۱,۸۴۰,۷۸۴,۰۵۰ | ۱۱۶۹۴۴ | ۹۰ روزه |
| دنا پلاس توربوشارژ اتوماتیک آپشنال | ۷۰۷۱۵ | ۲۵,۳۰۲,۳۱۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۴۶ | ۹۰ روزه |
| دنا پلاس دستی EF7P (فولادی) | ۷۰۹۰۸ | ۱۹,۹۰۲,۳۱۹,۰۰۰ | ۱۱۶۹۴۸ | ۹۰ روزه |
منبع جدول: شرایط فروش شماره ۵۰۳۸ و ۵۰۳۹ ایران خودرو مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۱۴
مراحل اجرایی طرح از واریز تا اسقاط خودرو
طرح جایگزینی خودروهای فرسوده دارای یک فرآیند اجرایی دقیق و ۱۶ مرحله‌ای است که عدم رعایت ترتیب آن می‌تواند منجر به لغو تخصیص خودرو شود. یکپارچگی این مراحل با سامانه‌های ملی، سرعت راستی‌آزمایی اطلاعات را به شدت بالا برده و از بوروکراسی فیزیکی کاسته است که یک دستاورد سیستمی مهم تلقی می‌شود. با این حال، حساسیت بالای این سامانه‌ها به معنای آن است که هرگونه مغایرت کوچک در اطلاعات هویتی یا مشخصات فنی خودروی فرسوده (مانند مغایرت شاسی یا موتور)، باعث ابطال فرآیند در هر مرحله‌ای خواهد شد و ایران‌خودرو هیچ مسئولیتی در قبال خودروی اسقاط شده نخواهد پذیرفت.
گام اول: واریز وجه و انتخاب نمایندگی
مشتری پس از دریافت پیامک، موظف است با ورود به سایت ایران‌خودرو نسبت به پرداخت وجه مطابق با قیمت مصوب (پس از کسر ارزش گواهی اسقاط) اقدام کند. در همین مرحله، فرد منتخب باید کد نمایندگی را دقیقاً مطابق با استان محل سکونت، آدرس و کد پستی خود انتخاب نماید. همچنین انتخاب رنگ خودرو نیز منحصراً در زمان واریز وجه توسط مشتری صورت می‌گیرد.
گام دوم: مراجعه به مراکز اسقاط مجاز
پس از تکمیل وجه، اطلاعات مشتریان برای ارجاع به مراکز اسقاط ارسال می‌شود. بازه زمانی مجاز برای مراجعه به مرکز اسقاط حداکثر ۷ روز پس از دریافت پیامک ارجاع است که تنها برای یک دوره ۳ روزه دیگر قابل تمدید خواهد بود. پس از اتمام این زمان، قابلیت تمدید سلب شده و شرکت خودروساز مسئولیتی برای تحویل خودروی جایگزین نخواهد داشت. گواهی صادر شده توسط مرکز اسقاط باید تطابق ۱۰۰ درصدی با اطلاعات ثبت شده در سامانه نوسازی (nnhk.ir) داشته باشد.
گام سوم: تحویل مدارک و تشکیل پرونده
پس از تایید اسقاط خودرو توسط پلیس راهور و ارسال اطلاعات به صفحه شماره‌گذاری ایران‌خودرو، مشتری باید حداکثر ظرف ۴۸ ساعت پس از واریز وجه اولیه، مدارک هویتی خود را به همراه فرم اقرارنامه و فرم تخصیص گواهی اسقاط به نمایندگی منتخب تحویل دهد. تاخیر در تحویل مدارک به نمایندگی به شرکت این اختیار را می‌دهد که قرارداد را به صورت یک‌طرفه فسخ کرده و وجه را مسترد نماید، بدون آنکه جریمه‌ای بابت این تاخیر به مشتری پرداخت شود.
ضوابط سخت‌گیرانه، محدودیت‌ها و جریمه‌های تاخیر
ایران‌خودرو برای مدیریت تعهدات و جلوگیری از واسطه‌گری، ضوابط قانونی محکمی را در این بخشنامه‌ها لحاظ کرده است. به منظور صیانت از حقوق مصرف‌کننده، جریمه تاخیر در تحویل خودرو ارقام قابل توجهی تعیین شده است؛ به این صورت که برای خودروهای با موعد تحویل ۳۰ روزه جریمه تاخیر معادل ۳۰ درصد سالیانه (۲.۵ درصد ماهانه) و برای موعد تحویل ۹۰ روزه معادل ۳۶ درصد سالیانه (۳ درصد ماهانه) محاسبه و پرداخت خواهد شد. از سوی دیگر، محدودیت‌های شدیدی بر حقوق مالکیتی خریدار اعمال شده است؛ از جمله اینکه انتقال امتیاز به اشخاص ثالث حتی به صورت وکالتی کاملاً ممنوع بوده و امکان صلح در قرارداد به هیچ وجه وجود ندارد. این مسئله قابلیت نقدشوندگی سرمایه خریدار را تا زمان تحویل قطعی خودرو مسدود می‌کند.
الزام تسویه جرایم رانندگی و بروزرسانی آدرس
بر اساس ابلاغیه پلیس راهور فراجا، تمامی مالکان وسایل نقلیه از تاریخ ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ مکلف هستند پیش از شماره‌گذاری خودروی جدید، کلیه بدهی‌ها و جرایم معوقه پلاک‌های فعال خود را به طور کامل تسویه کنند.
همچنین تایید آدرس محل سکونت از طریق سامانه سخا (sakha.epolice.ir) و سامانه ملی املاک و اسکان الزامی است. در صورت عدم تطابق آدرس یا گذشت بیش از یک سال از آخرین بروزرسانی، فرآیند شماره‌گذاری و صدور بیمه شخص ثالث متوقف خواهد شد. بیمه مرکزی نیز صدور بیمه شخص ثالث را منوط به تایید کد پستی در سامانه املاک کرده است.
ایران خودرو در بندهای شرایط اختصاصی بخشنامه موضع خود را در قبال تاخیرهای ناشی از این موارد به صراحت بیان کرده است:
در صورت عدم اقدام، عواقب تاخیر در تحویل خودرو بعهده مشتری بوده و خسارت تاخیر در این خصوص پرداخت نمی شود.
این بدان معناست که هرگونه نقص در مدارک سکونتی، نه تنها تحویل خودرو را به تعویق می‌اندازد، بلکه حق دریافت سود تاخیر ۳۰ یا ۳۶ درصدی را نیز از مشتری سلب خواهد کرد. در نهایت، متقاضیان پس از صدور فاکتور حق انصراف نخواهند داشت، مگر آنکه تحویل خودرو با تاخیر مواجه شود که در آن صورت مشتری می‌تواند با طی مراحل قانونی، درخواست دریافت نقدی ارزش گواهی اسقاط را ارائه دهد.
